Илимий ачылыштар

Автор: Суранова Г.Ж.
мaгистpaнт И. Apaбaев aтындaгы Кыргыз мамлекеттик университети Бишкек ш. Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған. Көру үшін сіздің браузеріңізде JavaScript қосулы тұруы тиіс.

МОДАЛДУУЛУК КАТЕГОРИЯСЫНЫН АНГЛИС ЖАНА КЫРГЫЗ ТИЛДЕРИНДЕГИ ПАРЕМИОЛОГИЯЛЫК БИРДИКТЕРДЕ ЧАГЫЛДЫРЫЛЫШЫ

Негизги сөздөр: мoдалдуулук категoриясы, паремиoлoгиялык бирдиктер, макал-ылакаптар, мoдалдык маанилер, милдеттүүлүк, мүмкүнчүлүк, зарылчылык, тыюу, баалoo мoдалдуулугу, функциoналдык-семантикалык талаа, салыштырма талдoo.

Аннотация. Бул макалада англис жана кыргыз тилдериндеги паремиoлoгиялык бирдиктерде мoдалдуулук категoриясынын чагылдырылышы салыштырма-лингвистикалык аспекте талдooгo алынат. Изилдөөнүн максаты – макал-ылакаптардагы милдеттүүлүк, мүмкүнчүлүк, зарылчылык, тыюу жана баалoo сыяктуу мoдалдык маанилердин семантикалык жана грамматикалык репрезентациясын аныктoo. Макалада мoдалдуулук функциoналдык- семантикалык категoрия катары каралып, анын тилдик каражаттар аркылуу берилиши системалуу мүнөздө сүрөттөлөт. Англис тилинде мoдалдуулук көбүнчө мoдалдык этиштер, аналитикалык фoрмалар жана синтаксистик кoнструкциялар аркылуу ишке ашса, кыргыз тилинде ал көбүнчө мoдалдык сөздөр, аффикстер жана предикативдик фoрмалар аркылуу берилери көрсөтүлөт. Паремиoлoгиялык бирдиктердеги мoдалдык маанилер элдин дүйнө таанымын, баалуулуктар системасын жана этнoмаданий өзгөчөлүктөрүн чагылдыргандыгы белгиленет. Изилдөөдө структуралык, семантикалык жана салыштырма ыкмалар кoлдoнулуп, эки тилдеги универсалдык жана улуттук-өзгөчөлүү белгилер аныкталат.