Илимий ачылыштар

Автор: Келдибек кызы Малика
магистрант И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университети Бишкек ш

ЭЛ АРАЛЫК КЕЛИШИМ ЭЛ АРАЛЫК УЮМДАРДЫН ИШМЕРДҮҮЛҮГҮНҮН НЕГИЗИ КАТАРЫ

Негизги сөздөр: мамлекет, саясат, эл аралык уюмдар, жеке адам, укук, келишим, улуттар, принциптер, эл аралык укук, устав.

Аннотация. Бул макалада эл аралык уюмдардын эреже жаратуу процесси каралат. Аныктамага ылайык, эл аралык уюм – бул белгилүү бир максаттарга жетүү үчүн эл аралык келишим менен түзүлгөн, туруктуу органдардын тиешелүү системасы бар, эл аралык укуктук субъекттүүлүккө ээ болгон жана эл аралык укукка ылайык түзүлгөн мамлекеттердин бирикмеси. Эл аралык уюмдар келишимге негизделген ишмердүүлүгүндө Бириккен Улуттар Уюмунун Ишмердүүлүк объектилерине мамиле кылуу боюнча минималдуу стандарттык эрежелерин сактоого тийиш. Мүчөлүгүнө жараша эл аралык өкмөттөр аралык уюмдар эл аралык тынчтыкты жана коопсуздукту сактоо үчүн универсалдуу, аймактык жана субрегионалдык уюмдарга бөлүнөт. Эл аралык тынчтыкты жана коопсуздукту сактоо боюнча аймактык уюмдар БУУнун Уставына, анын максаттарына жана принциптерине ылайык түзүлөт жана иштейт. Эң кеңири таралган ыкма – эл аралык келишим түзүү. Ошол эле учурда, белгилүү бир мамлекетте эл аралык уюмдардын иштешинин укуктук негизи – аларды жана алардын мүчөлөрүн түзгөн мамлекеттердин эгемендүү эрки. Мындай эрк билдирүүсү бул мамлекеттер тарабынан түзүлгөн эл аралык келишимде чагылдырылган. Даярдоо органдары өзүнчө эл аралык келишимдин же түзүлүп жаткан уюмдун уставына тиркеменин негизинде же башка эл аралык уюмдун резолюциясынын негизинде түзүлөт.